De pijnlijke waarheid van tijdtekortDe pijnlijke waarheid van tijdtekortDe pijnlijke waarheid van tijdtekortDe pijnlijke waarheid van tijdtekortDe pijnlijke waarheid van tijdtekort

De pijnlijke waarheid van tijdtekort

In de afgelopen week kwam in gesprekken die ik had vier keer het thema vervolgstudie aan de orde. Niet zo gek, want onze goede voornemens zoemen natuurlijk nog rond. Maar bij alle vier gesprekspartners ging het erover dat die studie hen helemaal niet paste, naast alle andere verplichtingen. Althans, zo voelden zij het. Want dat het ook echt zo is, kom ik zelden tegen. Wat ik wel weet: ze denken dat ze druk zijn, dat ze geen ruimte hebben voor andere dingen. Maar dat is maar weerstand. Want hoewel ze de oorzaak buiten zichzelf leggen, is er eerder in henzelf iets dat ze tegenhoudt. Ik ben benieuwd of jij je daarin herkent.

De mens lijdt het meest…

Waarheid over tijdgebrek
Pixabay

“Druk, druk, druk…” zijn ze, de mensen waarmee ik aan het eind van deze week sprak. Het viel me achteraf op dat (niet) verder studeren bij alle vier onderdeel van hun ontwikkelingsthema is. Van alle twijfels die ze hadden, was tijdgebrek wel de belangrijkste. In werkelijkheid gaat het zelden om tijdgebrek. Eerder om de vrees om ergens aan te beginnen en het niet af te kunnen maken. Of de vrees om ergens halfweg te ontdekken dat je echt teveel hooi op je vork hebt genomen. Of om op een ander vlak minder te gaan presteren, met alle gevolgschade. Minder presteren in werk, relatie of op het vlak van sociale verplichtingen.

Stilstand is achteruitgang

Dat onbekende houdt ons dus tegen. En wie zich niet ontwikkelt, staat stil. Dat is ook geen plezierig perspectief. Erger nog: door vast te houden aan wat je altijd al deed, krijg je wat je altijd al kreeg. Je suddert door in je middelmatigheid. Zo’n iemand is geen bijster goed voorbeeld voor z’n omgeving, zeker als ‘ie jonge kinderen heeft.

Bewegen om te bewegen

Wél de stap nemen om een opleiding te starten (of iets anders dat je nog niet deed), levert twee voordelen op. Ten eerste kun je met een nieuw diploma waarschijnlijk nieuwe wegen inslaan. Ten tweede brengt het je nieuw elan: het doet iets positiefs met je zelfbeeld. Dat is wat ik vaak hoor van mensen die een opleiding succesvol hebben afgerond. Zeker, ze hebben hard gewerkt en onderweg vaak getwijfeld. En ze spreken hun twijfels aan het eind nog eens uit, ook: “ik had nooit gedacht dat ik het zou halen”. Maar ze haalden het wel. Vaak was hun omgeving daar tevoren al sterker van overtuigd dan zijzelf.

Baseer je op feiten

Als iemand erin volhardt dat tijd toch echt het probleem is, reken ik eerst nog even mee. Google is dan ons grote orakel. 

  • Bij de praktijkopleider-van-Nederland is het flink puzzelen voor je boven water hebt wat bijvoorbeeld een MBA Strategie van je vraagt; ik kom op 100 avonden in twee jaar.
  • De HAN is daar helderder in: wil je bijvoorbeeld als tweedegraads docent je eerstegraads Nederlands halen, dan ben je gedurende drie jaar 20 uur per week kwijt.

Daar valt mee te rekenen. Meestal zegt iemand op voorhand al dat ‘ie bijvoorbeeld die 20 uur per week helemaal niet heeft. Dat snap ik, want ook bij mij zouden dat vijf avonden zijn. 
Maar als je realistisch bent, realiseer je je dat het ten eerste maar voor een beperkte periode is. De vraag is dus eigenlijk: wat ga ik in de komende twee, drie jaar MINDER doen?
Je zou minder televisie kunnen kijken, dat levert al veel winst op. En je kunt overwegen om de komende tijd één dag minder te gaan werken (acht uur winst) en een paar van je vrijwilligerstaken tijdelijk on-hold te zetten (acht uur winst). Wie daarnaast afspraken kan maken met z’n partner, kan nog eens wat extra ontzien worden (vier uur winst). En zo ben je er al. 

Max Wildschut geeft in zijn boek ‘Stop, Denk, Doe’ het volgende handvat:

  1. Waar investeer je je tijd nú in? Maak een inventarisatie van activiteiten en hoeveel tijd je eraan besteedt.
  2. Bepaal welke doelen op dit moment belangrijk voor jou zijn. Geef aan welke doelen een hoge prioriteit hebben.
  3. Is de investering bij het antwoord op vraag 1 effectief? De vraag is of deze activiteiten allemaal noodzakelijk zijn voor jouw doelen. Staat de investering in verhouding tot de prioriteiten die je hebt gesteld?
  4. Is deze investering efficiënt? Heb je zoveel tijd nodig of zou het ook in veel minder tijd kunnen? Door het beter te doen of het anders aan te pakken?

Heb je al nagedacht over jouw eigen situatie? En ben je nog niet overtuigd? Dan moet je vooral nog even doorlezen.

Je werkelijke dilemma

De belangrijkste stap is te achterhalen of tijdgebrek wel je echte bezwaar is. Uit ervaring weet ik dat dit zelden het geval is. Een sleutelvraag is “stel dat ik op voorhand zeker zou weten dat ik slaag, wat zou ik dan doen?”. Het hierboven te berde gebrachte tijdtekort is dan waarschijnlijk een schijnargument: er gaat een andere weerstand achter schuil. In die weerstand zit vaak een dieper verscholen angst en dat is heel menselijk. Wij houden niet van verandering en dat wordt gevoed door angsten:

  • angst om beoordeeld te worden
  • angst om te falen
  • angst voor afwijzing
  • angst voor conflict
  • angst voor onzekerheid en
  • angst om controle te verliezen

Dit rijtje is grotendeels gebaseerd op wat in de psychologie self-serving bias heet. Deze vorm van bevooroordeling houdt in dat mensen succes aan hun eigen capaciteiten of talenten toeschrijven (interne attributie), terwijl ze hun falen meer toeschrijven aan de omstandigheden of fouten van anderen (externe attributie). “Er is onvoldoende tijd” is een excuus op voorhand om, mocht je zakken, de omstandigheden de schuld te kunnen geven. Het niet geloven in de eigen capaciteiten, de tegenhanger, voedt de angst om te slagen. De mens is een wonderlijk wezen…