Drie effectieve manieren om je situatie te veranderenDrie effectieve manieren om je situatie te veranderenDrie effectieve manieren om je situatie te veranderenDrie effectieve manieren om je situatie te veranderenDrie effectieve manieren om je situatie te veranderen

Op een plezierige manier je werk kunnen doen!

Persoonlijke Ontwikkeling | Werkdrukaanpak | Stressreductie | Burn-out preventie

De meest effectieve manieren om je situatie te veranderen

“Werkgever leert niet van burn-out”, konden we vorige week lezen. Die conclusie werd getrokken na ruim 500 interviews met werknemers die in de afgelopen 5 jaar een burn-out hadden gehad. Meer dan de helft van hen zag na hun terugkeer op het werk dat alles hetzelfde bleef. Dat moet anders vindt directeur Jan Willem Evers van Zilveren Kruis, dat het onderzoek liet uitvoeren. “Het probleem bij de medewerker oplossen is maar symptoombestrijding.”

Mogelijkheden beperkt

verzekeraar draait op voor schade stress en burn-out
Pixabay

Ik snap het punt van Evers wel: als verzekeraar draait hij op voor de schade die stress en burn-out veroorzaken. En dat is een forse kostenpost, is ons de afgelopen jaren meerdere malen voorgerekend. Evers wil dat werkgevers zichzelf ook de vraag te stellen wat ze kunnen doen om stress en burn-out te voorkomen. Een mooi streven; maar geloof van mij: dat is bar weinig. Het onderzoek werd gedaan door Kantar Public, voorheen TNS NIPO, in opdracht van Zilveren Kruis. Lees het volledige artikel hier.

Ieder z’n manier

Wanneer we naar de definitie van stress kijken, zie je waarom een werkgever er niet zomaar wat aan kan doen. Stress is een term uit de psychologie: “stress is de reactie op elke prikkel of conditie die spanning veroorzaakt”. Er is een voorgeschreven set reacties: ieder reageert op z’n eigen manier. Zo beredeneerd wordt ook duidelijk waarom de één wel gestrest reageert op een situatie en de ander niet. Stress is immers wat je ervan maakt. Hoe je met problemen mee omgaat, heet in de psychologie “coping”. Hier is dat dus stress-coping. 

De situatie of de emotie

Eerder al onderscheidden we positieve stress en negatieve stress. Positieve stress helpt je om extra te presteren; ik nam die waar bij kranten- en journaalredacties: mensen leverden zonder zichtbare moeite geweldige prestaties. 
Negatieve stress daarentegen kost energie, het beïnvloedt je functioneren negatief.

Er zijn twee manieren om met stress om te gaan: gericht op het direct aanpakken van de stresssituatie (probleemgerichte coping) of gericht op het beheersen van de emoties die met de situatie samenhangen (emotiegerichte coping). In haar nieuwe boek “Handboek Coachen bij Stress en Burn-Out” (ISBN 9789024404025) deelt Annita Rogier de manieren van stress-coping grofweg in drie categorieën: 

Minder effectieve strategieën:

  • Verdoven: pijn verdoven met eten, roken, drinken etc.
  • Vluchten: ontkennen of negeren van de situatie door wat anders te gaan doen, harder te werken, hopen op een wonder
  • Verzuim: ziekmelden of capituleren
  • Verbergen: gevoel en problemen voor jezelf houden, in een la stoppen

Dit zijn strategieën op basis van emotie. Een pijnlijk voorbeeld zien we in de film “Jean de Florette”. Jean Cadoret erft een vervallen boerderijtje. Hij projecteert daarin zijn lang gekoesterde droom: geld verdienen met konijnenfokken. Maar met alleen zijn theoretische kennis komt hij niet ver. Alles zit tegen, het mislukt faliekant. In plaats van dat te erkennen, vlucht hij in z’n grafieken en negeert de werkelijkheid. Hij werkt zich letterlijk dood.

minst effectieve coping-strategie
copyright: A-film / Pathé

Iets effectievere strategieën:

  • Over de problemen praten, steun zoeken, advies vragen (en er ook iets mee doen)
  • Jezelf aan de situatie aanpassen, door tijdelijk harder of langer te werken
  • Andere zaken oppakken die wel alvast gerealiseerd kunnen worden
  • Situatie positief herwaarderen, er anders tegenaan kijken

Een goed voorbeeld zien we in de film “the birdcage”. Armand en Albert vormen een homo-echtpaar. Armand heeft een zoon uit een eerder huwelijk: Val. Die wil trouwen met Barbara, een meisje uit een heel conservatief nest. Haar ouders willen komen kennismaken. Armand en Albert willen niemand choqueren (want Amerika, 1996) en doen tenenkrommend veel moeite zich voor de gelegenheid aan te passen.

effectievere coping-strategie
copyright: Metro-Goldwyn-Mayer / United Artists Pictures

Meest effectieve strategieën:

  • Zie het probleem onder ogen
  • Richt je op het veranderen van de situatie
  • Maak keuzes: dat is altijd beter dan niet kiezen
  • Pak de oorzaken aan en bestrijd niet alleen symptomen
  • Onderzoek hoe je kunt voorkomen dat dezelfde problemen vaker opduiken

Deze strategieën pakken het werkelijke probleem aan. Een voorbeeld daarvan is “the Firm”. De jonge advocaat Mitch McDeere krijgt een topbaan aangeboden. Al snel blijkt dat zijn astronomische salaris ook een louche keerzijde heeft. Hij wordt ongewild een wereld ingesleurd die hem letterlijk de kop dreigt te kosten – maar hij weet de situatie om te keren en springt er als enige uit.

meest effectieve coping-strategie
copyright: Paramount Pictures

De beste aanpak

Het kostte mij veel moeite om uit mijn top-250 speelfilms voorbeelden te vinden van deze laatste aanpak: het wordt al snel ongeloofwaardig en te heroïsch. Dat geldt voor “Gladiator” en zelfs voor “the Pursuit of happyness”, notabene een waar gebeurd verhaal. Nee, in het echte leven rommelen we maar een beetje aan tot het weer draaglijk is. We gaan het Grote Veranderen vaak niet aan.
Toch is het aanpakken van de situatie echt het meest effectief. De gouden sleutel daarbij is het besef of de oorzaak redelijkerwijs te veranderen is. Want dit is de werkelijke stress-veroorzaker: iets te willen veranderen dat buiten je domein ligt. 

Hier krijgt Evers dan toch deels zijn gelijk: wanneer een werknemer aangeeft waar z’n stressoren liggen en daarover in overleg gaat met z’n werkgever, is er veel mogelijk. Maar in z’n eentje kan een werkgever onmogelijk zonder dialoog de stress voor alle afzonderlijke medewerkers laten verdwijnen.

Dit artikel verscheen in een bewerkte versie ook op managersonline.nl

De beste versie van jezelf worden?

Zelf de beste versie van jezelf worden? Maak dan gebruik van deze zomeractie: in juli en augustus boek je voor een belachelijk lage prijs een persoonlijke sessie met me. Ik laat je dan zien waarom het je tot nu toe niet gelukt is om je lang verwachte groei in gang te zetten. Lees er hier meer over. Doen!