Eenvoudig en gemakkelijk naar ander gedragEenvoudig en gemakkelijk naar ander gedragEenvoudig en gemakkelijk naar ander gedragEenvoudig en gemakkelijk naar ander gedragEenvoudig en gemakkelijk naar ander gedrag

Op een plezierige manier je werk kunnen doen!

Persoonlijke Ontwikkeling | Werkdrukaanpak | Stressreductie | Burn-out preventie

Eenvoudig en gemakkelijk naar nieuw gedrag

We zijn niet altijd helemaal content met hoe we functioneren. Wie de gewoonte heeft een lijstje met Goede Voornemens te maken, ziet een jaar later vaak dezelfde topics voorbijkomen. Soms trek je een te grote broek aan. Verandering gaat vaak over gedrag. En toch kan dat veel makkelijker zijn dan je denkt…

Onze opvoeding

Werken met Kernkwadrant en Waarden
Kernkwadrant

Ons handelen komt voort uit ons denken. En dat weer is een product van hoe we opgevoed zijn: “how you were nourished and nurtured”, zeggen de Engelsen. We denken wie we denken dat we zijn en handelen daarnaar. 
Wie dat voor waar aanneemt, zal nooit een grote verandering teweegbrengen in zichzelf. Bij elke terugval kun je immers terugwijzen naar je vader en je moeder.
Zo makkelijk laat ik je er niet mee wegkomen. Want gedrag is wel degelijk te veranderen. Een mooi model daarvoor is het Kernkwadrant. Dat brengt jouw eigenschappen, leerpunten en gevoeligheden in kaart. Het is ontworpen rondom de begrippen kernkwaliteit, valkuil, allergie en uitdaging. In het kwadrant wordt de onderlinge samenhang zichtbaar.

Kernkwadrant

Bij trainingen, personal coaching en zelfanalyse wordt dit model veel gebruikt. Het is een hulpmiddel voor zelfinzicht, het definiëren van ontwikkelpunten en het analyseren en bespreekbaar maken van problemen in interactie. Het kernkwadrant is opgesteld door Daniel Ofman en wordt ook wel het kwadrant van Ofman genoemd.

Kernkwaliteit

In Bezieling en kwaliteit in organisaties beschrijft Ofman (2004) een kernkwaliteit als "een eigenschap die tot het wezen (de kern) van een persoon behoort. De kernkwaliteit 'kleurt' een mens, het is de specifieke sterkte waar we bij hem of haar direct aan denken."
Ieder mens heeft vier of vijf kernkwaliteiten die hij - vaak onbewust - dagelijks inzet. In je werk en leven is het van belang om die dingen te doen, waarbij je je kernkwaliteiten goed kunt benutten. Dan zit je als het ware "in je kracht".

Valkuil

Een valkuil is een "teveel van het goede", een doorgeslagen kernkwaliteit. De kernkwaliteit ontaardt dan in wat anderen ervaren als een slechte eigenschap. De ondernemer die risico's durft te nemen, wordt – als hij in zijn valkuil stapt – een overmoedige waaghals. Een valkuil wordt ook wel een vervorming genoemd.
Bij zelfstandigheid kan de valkuil eigengereidheid passen, maar ook bijvoorbeeld "te solistisch bezig zijn".
Bij doelgerichtheid zijn mogelijke valkuilen: geen oog/oor voor mensen hebben, fanatisme, egoïsme, ongeduld. Welke valkuil bij jouw kwaliteit past, verschilt per persoon. Door je valkuilen te kennen, ontwikkel je een soort alarmbel die gaat rinkelen als je doorslaat.

Uitdaging

Een uitdaging is je leerpunt en zorgt ervoor dat de kernkwaliteit ook daadwerkelijk een kwaliteit blijft en niet ontaardt in een valkuil. Uitdagingen houden houdt je kernkwaliteit dus in evenwicht omdat ze altijd het positieve tegenovergestelde van de valkuil zijn. De uitdaging bij de valkuil 'overmoed' zou dus 'voorzichtigheid' kunnen zijn. Dit houdt in dat de gedienstige ambtenaar ook moet leren bij tijd en wijle voor zichzelf op te komen, om geen slaaf te worden.
De uitdaging bij eigengereidheid zou "luisteren naar anderen" kunnen zijn, bij "te solistisch bezig zijn" "anderen erbij betrekken". Bij de valkuil "geen oog/oor voor mensen hebben" past de uitdaging "relatiegerichtheid" et cetera.

Allergie

Een allergie is een eigenschap van anderen waar je een grondige hekel aan hebt, oftewel 'allergisch' voor bent. De meeste mensen blijken allergisch te zijn voor het teveel van hun uitdaging. Je allergie is dan ook het negatief tegenovergestelde van je eigen kernkwaliteit.
De ondernemer met durf zal waarschijnlijk gek worden van overbezorgde mensen die geen gok durven te wagen. De onderwijzer met veel vakkennis wordt Gallisch van een leerling met weinig interesse in zijn vakgebied.

Werken met Kwaliteiten en Waarden: echte gedragsverandering teweeg brengen
Kernkwadrant van Ofman

Toch zit er onder die allergieën ook een kwaliteit van diegene voor wie je allergisch bent, namelijk respectievelijk 'voorzichtigheid' of ´open-minded’ . Een ondernemer zou dus veel kunnen leren van zijn allergie, want voorzichtigheid is tenslotte zijn uitdaging. En ook een docent zal triggeren op zijn eigen allergie: welke zou dat kunnen zijn?
Bij de kwaliteit zelfstandigheid passen allergieën als 'afhankelijkheid', 'met alle winden meewaaien' of 'passiviteit'. Voor doelgerichte mensen liggen allergieën als 'vaagheid', 'onzekerheid' of 'wispelturigheid' op de loer.

Kun je met kernkwadrant je gedrag veranderen

Nee. Een inzicht alleen brengt je niet wat je wilt. Ga maar na: als wij samen bij jou de Uitdaging ‘doortastendheid’ herleiden, roep je waarschijnlijk “dat is moeilijk”. En dat is het ook, voor jou. Dus we zullen aan die uitdaging ook handen en voeten moeten geven. Dat doen we door een stap verder te zetten: we onderzoeken je drijfveren of je waarden.

Waarden en normen

Waarden zijn wat je belangrijk vindt in het leven, ze zijn nastrevenswaardig. Het is het fundament van waaruit je wilt leven. Een waarde is iets wat je met je meedraagt, het geeft je richting hoe te handelen in voorkomende situaties. Het zijn bakens bij de keuzes die je maakt. Om zo te kunnen fungeren moet een waarde voldoen aan het volgende (Harmsen, 2001):

  • Je bent trots op deze waarde omdat die je persoonlijkheid kleurt
  • Je bent bereid om deze waarde uit te dragen en te verdedigen als dat moet
  • De centrale waarde komt terug in verschillende situaties, op verschillende momenten en bij verschillende gelegenheden
  • Je waarde(n) en je gedrag zijn consistent: je doet wat je zegt en andersom

Voorbeelden van waarden zijn:

  • Betrouwbaarheid
  • Deskundigheid
  • Eerlijkheid
  • Integriteit
  • Persoonlijke ontwikkeling
  • Vernieuwing
  • Zelfstandigheid

Waardensetje

De meeste mensen hebben meerdere waarden: vaak is het een min of meer logisch “setje”. Als het een rijtje is, hebben de waarden ook een onderlinge rangorde. De éne wordt duidelijk als belangrijker of fundamenteler beleefd.
Omdat Waarden je Kwaliteiten te boven gaan, kan soms het werken aan nieuw gedrag daarop stuklopen. Je nieuwe gedrag past gewoon niet bij je kernwaarden. Houdt het daar dan mee op? Nee, want er is meer.

Waarden aanpassen

Zoals je je bij je kwaliteiten een uitdaging kunt formuleren, kun je ook aan de slag met je waarden. Soms constateren we samen dat een waardenset in het verleden goed gefunctioneerd heeft, maar dat een nieuwe fase in iemands leven of een andere omgeving vragen om een subtiele aanpassing. Vanzelf gaat dat niet: je roept waarschijnlijk “dat is helemáál moeilijk!”

Waarneembare verandering

Werken aan je waarden is een subtiele interventie; wij werken samen aan jouw setje totdat de waarden in de goede, bruikbare volgorde staan. Soms voegen we een nieuwe toe of verminderen we de invloed van één ervan. En verandert je situatie weer? Dan bouwen we de boel weer terug. Eenvoudig en zonder moeite: het is net als iets verschuiven aan je kleding. En het resultaat is hetzelfde: mensen die je goed kennen, nemen de verandering waar.

De beste versie van jezelf worden?

Zelf de beste versie van jezelf worden? Maak dan gebruik van deze zomeractie: in juli en augustus boek je voor een belachelijk lage prijs een persoonlijke sessie met me. Ik laat je dan zien waarom het je tot nu toe niet gelukt is om je lang verwachte groei in gang te zetten. Lees er hier meer over. Doen!