Gooi je probleem maar op tafel, dan kunnen we het oplossenGooi je probleem maar op tafel, dan kunnen we het oplossenGooi je probleem maar op tafel, dan kunnen we het oplossenGooi je probleem maar op tafel, dan kunnen we het oplossenGooi je probleem maar op tafel, dan kunnen we het oplossen

Op een plezierige manier je werk kunnen doen!

Persoonlijke Ontwikkeling | Werkdrukaanpak | Stressreductie | Burn-out preventie

Gooi je probleem maar op tafel, dan kunnen we het oplossen

Wat wij mensen ervaren als een probleem, is niet zelden is een “ding” in ons hoofd. Een gedachte kan ons zo in beslag nemen, dat we aan niets anders meer kunnen denken. Zo wordt het probleem groter en de kans op een aanvaardbare oplossing steeds kleiner. Erover praten kan helpen, maar als coach moet ik dan alle zeilen bijzetten. Want inmiddels is voor de coachee het leven met het probleem zo vertrouwd, dat die er niet eens meer afstand van wil nemen. Ernaar kijken kan dan een oplossing brengen. Dat gaat zo.

Jezelf in de situatie visualiseren

Bijna niets is zo krachtig als een beeld. Jezelf middenin je probleemsituatie zien staan, de dynamiek waarnemen én de oplossing zich zien openbaren: dat is wat een “individuele opstelling” zo uniek maakt. De coachee zet voor de coach het ervaren probleem op tafel, waarbij ieder onderdeel van het probleem een representant krijgt. Ik laat mijn coachees daarvoor elk daarvan een PlayMobil figuurtje kiezen. In een paar minuten staat de case op tafel en, vanuit het niets, ziet de coachee ook wat er veranderen moet.

Bijna niets is zo krachtig als een beeld, schreef ik hierboven. Er is maar één ding krachtiger en dat is ervaren hoe de werkelijkheid verandert, als we iets aan de opstelling veranderen. Op “hoe voelt het nu?” volgt dan vaak “Nu is het goed”.

Waar komt het vandaan

Opstellingenwerk is als werkvorm bedacht door Bert Hellinger. Er zijn drie uitgangspunten:

  • Ieder mens is deel van een groter geheel
  • Elk onderdeel van het systeem kan een ander deel van het systeem beïnvloeden
  • Een systeem functioneert goed als:
    • alles op de juiste plek staat (in de opstelling)
    • er balans is in geven en nemen
    • gerespecteerd wordt dat iedereen recht heeft op een plek

Dit zijn zulke algemeenheden, dat ik ze met een coachee niet eens hoef door te nemen aan het begin van een sessie. Meestal gebruik ik ze naderhand om de verrassing over de opgedane inzichten te verklaren. De coachee constateert dan vaak dat hij of zij opnieuw verbinding heeft gemaakt met zijn of haar “systeem”.

Overgenomen uit `individuele opstellingen´ door Jeroen Hendriksen en Anja Brasser, ISBN 9789024401987

Hoe werkt een opstelling

Voordat we ook maar beginnen, laat ik de onderzoeksvraag definiëren: waar willen we antwoord op? Dat kan bijvoorbeeld zijn: “waarom voel ik mij niet gezien op mijn werk en wat kan ik daaraan doen?” De coachee kiest dan een representant voor zichzelf en stelt die op.

Ook laat ik representanten kiezen voor de andere spelers in de omgeving. Dat werden in eerste instantie de twee leidinggevenden, gerepresenteerd door een koning en een koningin. “Zo gedragen ze zich”. Op mijn vraag “is het goed zo”, vond de coachee dat er wat mistte. Dat bleek het bedrijfsdoel, hier vertegenwoordigd door een schatkist. “Ze lijken alleen maar oog te hebben voor het financiële deel”. 

Ook werden de collega’s opgesteld. “Die verschuilen zich achter elkaar en zien mij niet staan”.

In conventionele coaching mag ik alleen beschrijven wat ik waarneem en hoe dat op mij overkomt. Conclusies moet de coachee zelf trekken. Hier echter mag ik ook interpreteren: “ik zie dat je jezelf buiten de groep hebt opgesteld”, bijvoorbeeld. Of: “hoe is het voor jou als je dichterbij staat?” en ik verschuif een poppetje. Meestal komt er dan weerstand naar boven en soms wordt me zelfs het figuurtje uit handen gepakt. 

Ik kan dan die weerstand benoemen en vervolgens kunnen we daarmee aan de gang. Dat kan ik doen door te laten experimenteren met afstand en nabijheid, met het veranderen positie of gezichtsuitdrukking, perspectiefverandering, wat ik zie of hoor en hoe de coachee dat ervaart.

De vraag `wat moet er gebeuren` brengt in dit geval geen oplossing., want hij leidt onvermijdelijk tot de niet-op-te-lossen waarom-vraag. Er is één sleutelvraag en die leidt vrijwel altijd tot een oplossing. Die werkt alleen bij opstellingen als visuele werkvorm, daarom was ´ie voor mij als coach volkomen nieuw. Het is een spoiler, daarom verklap ik ´m niet voor het geval je zelf ooit een opstelling wilt doen.

Te simpel om effectief te zijn?

Je hebt vast al gedacht "zo simpel kan het niet zijn". Toch blijkt steeds weer dat antwoorden op problemen die als heel complex ervaren worden, uit het niets tevoorschijn komen. Begrijp me goed: er moet daarna nog wel iets gebeuren en dat moet jij doen! Maar na een opstelling weet je in elk geval wát...


Ook aan de slag met een opstelling? Bel me voor meer informatie en een afspraak: 0575-775629. Ik help je graag!

Lees ook

Waarmee zit jij jezelf in de weg
Lijden onder stress is een keuze
Wie loslaat heeft twee handen vrij