Verandering mislukt met de rem eropVerandering mislukt met de rem eropVerandering mislukt met de rem eropVerandering mislukt met de rem eropVerandering mislukt met de rem erop

Op een plezierige manier je werk kunnen doen!

Persoonlijke Ontwikkeling | Werkdrukaanpak | Stressreductie | Burn-out preventie

Verandering mislukt met de rem erop

Kort geleden discussieerden we met collega´s in hoeverre je vrijblijvendheid in mag bouwen wanneer je een coachingstraject offreert. Enerzijds is het, economisch gezien, een zwaktebod. Aan de andere kant vind ik het plezierig om `nee` te kunnen zeggen wanneer blijkt dat een coachee gestuurd blijkt. Lees wat je er als leidinggevende aan kunt doen om je medewerker te motiveren voor een coachingstraject.

Draagvlak of niet

Coaching mislukt met de rem erop
Pixabay

Het initiatief voor een coachingstraject komt bij voorkeur bij de aspirant-coachee vandaan. Die merkt dat ‘ie een bepaalde verwachting uit de organisatie niet (meer) na kan komen. Of dat verwachte groei in een takenpakket achterblijft. Het kan ook zijn dat leidinggevende en de medewerker samen op coaching uit komen in de gesprekkencyclus. In beide gevallen kun je doorverwijzen.
Dat wordt anders wanneer in het gesprek met de medewerker blijkt dat ‘ie de mening van de leidinggevende niet deelt: die laatste vindt dat er een coaching interventie nodig is, de medewerker is het daar niet mee eens. Die schiet in de weerstand…

Directe of indirecte weerstand

Iemand die indirect of niet z’n weerstand uit, houdt die voor zich. Zo iemand zegt ‘ja’ maar denkt ‘nee’. En verwacht daarmee de coach wel van z’n nek te kunnen houden. Die kom ik vanzelf tegen bij een intakegesprek. Daar prik ik wel doorheen, maar het kost me zeker twee sessies. Dat is jammer van de voortgang en het is kostbaar.

Nee, dan de medewerker die openlijk laat blijken dat ‘ie het niet met jou als leidinggevende eens is. Die directe weerstand uit zich dan als agressie, trots, onderdanigheid of teruggetrokkenheid. 

Agressieve weerstand lijkt op een directe aanval, maar dat is het niet: hij of zij benadert je op dezelfde hoogte. Dat het een aanval lijkt, komt door de energie die erbij vrijkomt: ‘dat ga ik echt niet doen!’. In werkelijkheid zien we alleen de boosheid, niet het gevoel erachter. We zien harder gaan praten, in de verdediging gaan, overdrijven, in de rede vallen, beschuldigen.

Bij trotse weerstand benadert de andere je niet op gelijke hoogte, maar stelt ‘ie zich boven jou. Ze verbergen hun onzekerheid door inhoudelijk met je in discussie te gaan: ‘ik ben niet gek, ik heb echt geen hulp nodig’. Dat loopt uit op welles-nietes en dus op machtsstrijd (je kunt kiezen om niet mee te bewegen, maar daarover later). We zien niet serieus nemen, bluf, zichzelf tegenspreken, geen redelijke argumenten, kleineren, dingen onbelangrijker maken dan ze zijn.

Bij onderdanige weerstand durft iemand de confrontatie met jou niet aan, het stelt zich onder jou op. Ze lijken volgzaam, het zijn de types van “ja en amen”. Terwijl achteraf blijkt dat ze het niet met je eens waren. Je weet dus niet goed wat je aan ze hebt. In de regel is het zo dat iemand die zich onder de ander plaatst, zich in werkelijkheid boven de ander voelt staan. We zien incongruent gedrag: meepraten, eromheen draaien of ontwijken, afleiding zoeken en zich ervan af maken.

Bij teruggetrokken weerstand verbergt iemand wat ‘ie eigenlijk wel zou willen laten weten. Dat doet ‘ie vanuit een angst; hij of zij is voelt zich bang of bedreigd. Op die teruggetrokkenheid wordt door leidinggevenden vaak gereageerd met doorvragen, wat het alleen maar erger maakt. We zien korte antwoorden of zwijgen, zachter gaan praten, vaag of zachter praten en een gespannen indruk.

Hoe ga je daar mee om?

Peter Gerrickens geeft in zijn vernieuwde boek “Kwaliteiten” (ISBN 9789074123020) wat suggesties per weerstandsvorm. Hij baseert die losjes op de Roos van Leary, een model over meegaan en tegen bewegen in gedrag.

Iemand met agressieve weerstand kun je maar beter even laten uitrazen. Laat je niet overbluffen door de emoties, toon er eventueel begrip voor. Vraag door op de inhoud van de boosheid. Als die vervolgens geluwd is, kun je vragen naar welk gevoel er achter de boosheid zit  - vaak is dat teleurstelling of verdriet.

Iemand met trotse weerstand lokt bij de ander vaak verdediging uit, wees daarop verdacht. Beter is om door te vragen een reden waarom de ander niet gelooft in jouw oplossing. Waak ervoor de ‘waarom’-vraag te stellen, dat jaagt je gespreksgenoot nog verder tegen je in het harnas. Het lijkt wat gekunsteld, maar met ‘hoe komt het dat…’ krijg je wel je antwoord. Luister goed en vraag door. Lukt het niet, vraag dan of een onafhankelijke derde mag helpen. Dat is uiteraard niet de coach die je voor ogen had.

Onderdanige weerstand is lastig te herkennen, want er lijkt in eerste instantie niets aan de hand. Als je incongruent gedrag waarneemt, kun je daar voorzichtig op doorvragen: “Ik hoor je ‘ja’ zeggen, maar ik heb het gevoel dat het niet van harte is”. Is er ontkenning, dan kan het helpen om te vragen hoe de ander het voorstel concreet gaat maken. Dan kan alsnog blijken dat je ernaast zat of de ander erkent dat ‘ie inderdaad bezwaren heeft.

Weerstand in teruggetrokkenheid wordt soms onzichtbaar omdat we zelf, ongelukkig met stiltes in een gesprek, de ruimte opvullen. Als coach zit ik daar bovenop: ‘ik merk dat je stilvalt’, ‘wat een diepe zucht’ of ‘wat gebeurt er met je’. En omdat ik altijd een vertrouwensband heb met een cliënt, mag ik die vrijheid nemen. Jij zit misschien in een gezagsverhouding, dan moet je er voorzichtig mee zijn. Je zou erom kunnen vragen: ‘mag ik je wat teruggeven?’ en dan met je waarneming komen. In het ene geval is het gesprek daarna open, in het andere geval komt er agressieve weerstand. Weet je ook waar je aan toe bent!

(H)erken weerstand

Het is belangrijk om weerstand erkend te hebben, voordat je een coach inschakelt. Want jullie zijn straks samen deel van de oplossing, de coachingsvraag moet door jullie beiden geformuleerd worden. De coachee krijgt een groeikans, de omgeving gaat die faciliteren.

Ik ben benieuwd hoe jij omgaat met weerstand. Reageer en laat het me weten! 
En heb je vragen? Neem contact met me op!