Waarom de werkgever de werkdruk niet kan veranderenWaarom de werkgever de werkdruk niet kan veranderenWaarom de werkgever de werkdruk niet kan veranderenWaarom de werkgever de werkdruk niet kan veranderenWaarom de werkgever de werkdruk niet kan veranderen

Op een plezierige manier je werk kunnen doen!

Persoonlijke Ontwikkeling | Werkdrukaanpak | Stressreductie | Burn-out preventie

Waarom de werkgever de werkdruk niet kan veranderen

Handenvol geld kost het, verzuim. Behalve dat de loonkosten doorlopen, kost ook de vervanging nog geld. En omdat niet iedereen zomaar vervangen kan worden, heeft ook de kwaliteit van het werk eronder te lijden. De overheid spreekt werkgevers aan op dat verzuim. Maar wat kunnen die er eigenlijk tegen doen?

kan de werkgever iets tegen verzuim doen
Pixabay

Verzuim kost twee keer geld

De economie lijdt onder verzuim. In bedrijven is dat in euro’s direct aan te wijzen in de cijfers: minder marge. In de zorg betekent het vaak extra belasting voor collega’s, in het onderwijs vind je langdurig verzuim terug in de schoolprestaties en in het publieke domein zit het verstopt in uitlopende procedures en overschrijding van termijnen: hogere faalkosten.

En dan hebben we het nog niet eens over de boetes die worden uitgedeeld wanneer werkgevers niet voldoen aan de inspanningsverplichting die de overheid hen oplegt om verzuim te voorkomen.

Wat kost dat dan

Bijna 2,7 miljoen werknemers in Nederland hebben te maken met een hoge werkdruki. Stress op de werkvloer is beroepsziekte nummer éénii. Van het langdurig verzuim wordt 20 procent veroorzaakt door stressiii.

Het aantal verzuimdagen door stress onder werknemers van 45 jaar en ouder neemt toe, vaak door de stressvolle combinatie van mantelzorg en werk. Want hoe verder de werknemer weggezakt is, hoe langer herstel duurt. Bij uitval door spanningsklachten duurt het verzuim gemiddeld 167 dageniv. Een werknemer die overspannen is  moet een werkgever gemiddeld 183 dagen missenv. Een werknemer die uitvalt met een burn-out, zit gemiddeld 242 dagen thuisvi.
 
Een verzuimdag kost de werkgever maar zo € 250. Dat zou toch genoeg motivatie moeten zijn om verzuim te bestrijden.

Een rekenvoorbeeld:

In deze berekening gaan we ervan uit dat de medewerker zijn of haar loonkosten 'terugverdient' in de vorm van productiviteit. Dan moeten we bij ziekte óf de loonkosten van de zieke óf van de vervanger doorrekenen. We kiezen voor het laatste. De optelsom in dit voorbeeldvii komt dan uit op zo'n € 250, bestaande uit:

  • Kosten vervanging € 146,00
  • Verlies productie/dienst € 43,00
  • Kosten arbodienstverlening € 60,00
  • Verzuimbegeleiding € 7,50

Dat is nog niet alles

In sommige gevallen komt een werknemer dan direct in de Ziektewet. In dat geval kan de werkgever het loon declareren bij het UWV. Maar in de meeste gevallen zal deze zelf het loon van een zieke werknemer moeten uitbetalen tijdens ziekte. Volgens de wet is de werkgever verplicht om in de eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid minimaal 70 procent van het loon uit te betalen. Maar in veel cao’s staat vast dat er in de eerste twee jaar totaal 170 procent van het loon wordt uitbetaald. Op grond van de cao zijn er ook een aantal loonelementen die je als werkgever moet betalen tijdens of na de arbeidsongeschiktheid, zoals pensioenlasten, vakantiedagen, vakantiebijslag, auto van de zaak en gratificaties.
 
Als een werknemer door ziekte langzaam terugkeert of (tijdelijk) een andere rol krijgt, zijn er ook nog kosten voor de re-integratie, zoals opleiding, aanpassing werkplek, et cetera.

Als de werknemer na twee jaar arbeidsongeschiktheid niet volledig is gere-integreerd maar volgens de WIA geen uitkering krijgt, blijf je als werkgever verantwoordelijk. Uiteraard is dit allemaal te verzekeren, maar ook dat is een kostenpostviii.

Voorkomen is goedkoper

Beter is het dus om verzuimkosten te besparen en ze maar helemaal te voorkomen. Dat is ook wat het ministerie met de huidige Arbowet wil bereiken.
In meer dan 70 procent van de gevallen is psychisch verzuim gerelateerd aan stress op het werkix, vaak met langdurig ziekteverzuim als gevolg. Het is daarom uitermate belangrijk om psychische klachten vanwege werkstress vroegtijdig te signaleren.

Stress ontstaat wanneer we ergens geen grip op hebben, maar dat wel zouden willen. In een klassiek geworden test met rattengedrag toonde Burrhus Skinner dat al aanx. Ook zijn er andere oorzaken van stress. In werksituaties passen die meestal in deze vier categorieën:

  • Arbeidsinhoud en werkwijze (wat moet er gebeuren en op welke manier),
  • Arbeidsomstandigheden (in welke situatie moet gewerkt worden),
  • Arbeidsverhoudingen (sfeer, collegialiteit en invloed) en
  • Arbeidsvoorwaarden (beloning, perspectieven en werktijdregeling)

In al deze gevallen ontstaat stress wanneer iets buiten je regeldomein ligt.

Kan de werkgever stress wel voorkomen?

Veel van de handvatten om stress aan te pakken, zijn rechtstreeks gerelateerd aan de belevingswereld van de medewerker. Alleen al de term ‘werkdruk’ wordt vaak verkeerd uitgelegd - ook de website van het ministerie van SZ&W.

Daar staat: "Werkdruk treedt [dus] op als je het werk niet binnen de gestelde tijd af kunt krijgen of niet meer aan de gestelde eisen kunt voldoen. Dit ontstaat bijvoorbeeld door: te weinig tijd voor een opdracht; hogere kwaliteitseisen aan het werk dan is waar te maken; of te zware verantwoordelijkheden".xi

Voor de duidelijkheid: dit is de definitie van taakdruk, niet van werkdruk. Taakdruk is wanneer de hoeveelheid werk niet is afgestemd op de tijd die ervoor staat. Dat is eenvoudig te meten met bijvoorbeeld tijdschrijven in groepen en controlegroepen.

Stress komt van iets heel anders

Echte werkdruk ontstaat wanneer de balans tussen de werkbelasting en de belastbaarheid van de werknemer verstoord raakt – het staat één regel hoger op dezelfde website. Belastbaarheid is afhankelijk van de fysieke maar nadrukkelijker nog van de mentale gesteldheid van de medewerker.

Werk kost energie (laten we wel zijn), maar kan ook energie geven. Wanneer dat laatste niet of maar gedeeltelijk het geval is, kunnen er buiten het werk om ook energie-brengers zijn. Die energie kan komen uit een relatie, uit hobby’s, uit vrijwilligerswerk. Onderzoek laat zien dat drie factoren het gevoel van werkdruk kunnen beïnvloeden. Dat zijn: zelf kunnen sturen en plannen, kunnen klankborden met collega’s en ruimte om je te ontwikkelen. Het zijn welzijnsaspecten, we noemen ze buffers. Hoe meer autonomie en perspectief, hoe lager de werkdrukperceptie.

Oplossing zit in de medewerker zelf

Een leidinggevende die het lukt om te sturen op buffers, vermindert daadwerkelijk de stress.
Wil je als werkgever daadwerkelijk wat doen aan verzuim, dan zorg je eerst dat je taakdruk in beeld krijgt. In gesprek met je medewerkers, meten, bijsturen en dan weer in gesprek. Dat laatste is ook de enige remedie waar het gaat om werkdruk.

Als coach zie ik veel mensen die zelf hun werkdrukperceptie niet serieus genomen hebben. Veel van hen zitten in een burnout of er tegenaan. Bijna altijd is er sprake van een verstoorde balans in energievreters en energiebrengers. Of één van de buffers is recentelijk gesneuveld. Het allereerste wat ik doe, is ze weer in contact brengen met een energiebron. Die kan evengoed binnen de werkomgeving als daarbuiten liggen. Het advies om maar eens thuis te gaan uitrusten of uitzieken is in veel gevallen het slechtste wat je kunt geven. Geraniums geven geen energie.

Wat kan een werkgever wél doen

Als werkgever kun je de werkdruk niet verlagen. Want werkdruk is een subjectief begrip: werkdruk zit tussen je oren. Je kunt als werkgever wel wat doen aan de beleving, maar denk erom: je lijkt al snel verdacht omdat je er een vermoedelijk voordeel bij hebt. Maak je mensen daarom duidelijk dat het in het belang van iedereen is dat een werknemer overeind blijft. Hou je lijntjes kort, je mensen overeind en je organisatie gezond.

Noten

i Bron www.duurzameinzetbaarheid.nl
ii Bron Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
iii Bron ArboNed
iv Bron ArboNed
v Bron ArboNed
vi Bron ArboNed
vii Bron www.mkbservicedesk.nl
viii Bron ArboNed
x https://nl.wikipedia.org/wiki/Skinner-box
xi https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/werkdruk

Lees ook

Verschil tussen taakdruk en werkdruk
Hoeveel werkdruk kun je aan?
Werkstress: wat moet ik ermee
Hulp nodig? Laat me je helpen